Đua mong Mỏ Ó: Từ công cụ mưu sinh đến môn thể thao độc nhất vô nhị

Đua mong tại Mỏ Ó là một trải nghiệm văn hóa độc đáo, nơi những tấm ván gỗ giản đơn biến thành phương tiện chinh phục bùn lầy, tạo nên sức hút đặc biệt cho du khách.

Tại vùng đất Mỏ Ó, xã Trần Đề (TP. Cần Thơ), có một hoạt động vừa mang tính mưu sinh, vừa là niềm tự hào về sự sáng tạo của ngư dân địa phương: đó chính là nghề trượt mong. Từ một công cụ hỗ trợ đánh bắt hải sản, “mong” đã bước ra khỏi những bãi bùn lầy để trở thành tâm điểm của các cuộc tranh tài sôi nổi, đặc biệt là trong khuôn khổ Lễ hội Nghinh Ông.

Nguồn gốc ra đời: Sự thích nghi tuyệt vời với thiên nhiên

Bãi biển Mỏ Ó vốn nổi tiếng là nơi trú ngụ của nhiều loài thủy hải sản quý như cá, cua, sò huyết. Tuy nhiên, đặc điểm địa hình nơi đây là những vùng bãi bồi phù sa dày, sình lầy bao phủ, khiến việc di chuyển bằng chân trở nên cực kỳ khó khăn và mất sức.

Trong cái khó ló cái khôn, ngư dân nơi đây đã chế tạo ra “chiếc mong” - một tấm ván gỗ mỏng giúp họ lướt đi trên bùn một cách dễ dàng. Tên gọi “trượt mong” bắt nguồn từ chính tư thế di chuyển: khi vận động viên khom người, cúi thấp để đẩy ván, phần mông nhô cao lên, tạo nên một hình ảnh đặc trưng không thể nhầm lẫn.

Chiếc “mong” - Sự kết hợp giữa kinh nghiệm và vật liệu tự nhiên

Để có một chiếc mong đạt chuẩn, người thợ phải lựa chọn những loại gỗ có độ bền cao, chịu được môi trường nước mặn và bùn lầy như gỗ cây me nước, cây dầu hoặc mù u. Một chiếc mong điển hình thường có chiều rộng khoảng 30cm và dài hơn 1m.

Điểm đặc biệt trong thiết kế:

• Độ dày: Phải vừa đủ để không quá nặng (gây khó khăn khi đẩy) nhưng cũng không quá mỏng (để tránh mau mòn).
• Kiểu dáng: Một đầu ván được uốn cong nhẹ như mũi xuồng nhằm giảm ma sát với bùn, giúp ván lướt đi mượt mà hơn.
• Tiện ích: Ngư dân thường đóng thêm tay vịn, giá để giỏ đựng hải sản, nước uống và thức ăn cho những chuyến đi dài.

Nghệ thuật điều khiển: Không đơn giản như vẻ ngoài

Nhiều người nhìn vào tưởng trượt mong là dễ, nhưng thực chất đây là một kỹ năng đòi hỏi sự phối hợp nhuần nhuyễn giữa sức mạnh cơ bắp và khả năng thăng bằng. Anh Sơn Hoàng - một vận động viên dày dạn kinh nghiệm chia sẻ rằng, để đạt tốc độ tối đa, người trượt phải tỳ gối chính xác lên ván, dùng chân còn lại đạp mạnh xuống bùn để tạo lực đẩy.

Với những “tay đua” chuyên nghiệp, mỗi cú đạp có thể đưa chiếc mong lao đi xa từ 2 đến 3m. Việc điều khiển hướng đi phụ thuộc hoàn toàn vào đôi tay vịn và khả năng “bẻ lái” linh hoạt của người điều khiển.

Từ công cụ mưu sinh đến môn thể thao di sản

Nhận thấy giá trị văn hóa độc đáo, chính quyền địa phương đã nâng tầm việc trượt mong thành một môn thi đấu chính thức trong các dịp lễ hội. Tại giải đua mong năm 2026 diễn ra vào ngày ⁴⁄₅, không khí đã trở nên nóng hơn bao giờ hết với sự tham gia của những ngư dân khỏe mạnh nhất xã Trần Đề.

Kết quả chung cuộc, vận động viên Sơn Hoàng đã xuất sắc giành hạng Nhất nhờ sức dẻo dai và kỹ thuật điều phối tuyệt vời, tiếp nối truyền thống của gia đình khi có tới 4 thành viên cùng tham gia tranh tài.

Giá trị văn hóa và tiềm năng phát triển du lịch

Đua mong không chỉ là một trò chơi, mà là minh chứng cho tinh thần thích nghi, vượt khó của con người vùng bãi bồi ven biển. Sự kiện này là một phần không thể thiếu của Lễ hội Nghinh Ông - di sản văn hóa phi vật thể quốc gia được công nhận từ năm 2019.

Việc duy trì và phát triển môn thể thao này không chỉ giúp bảo tồn nghề truyền thống mà còn là “thỏi nam châm” thu hút khách du lịch và các nhà đầu tư đến với Trần Đề. Bên cạnh đua mong, du khách còn được trải nghiệm nhiều trò chơi dân gian khác như kéo co, nhảy bao, cùng các môn thể thao hiện đại như pickleball, bida trong chuỗi hoạt động từ ngày 3-⁹⁄₅.

Góc nhìn chuyên gia: Đua mong là một ví dụ điển hình về việc chuyển hóa giá trị lao động thành giá trị văn hóa - thể thao. Để phát triển bền vững, địa phương cần xây dựng những tour du lịch trải nghiệm thực tế, cho phép du khách tự tay chế tác và thử sức trượt mong dưới sự hướng dẫn của ngư dân.

Bạn có sẵn sàng thử thách bản thân với một cú lướt trên bùn lầy tại Mỏ Ó? Hãy chia sẻ cảm nghĩ của bạn hoặc lên kế hoạch ghé thăm Trần Đề vào mùa lễ hội năm sau nhé!