Đưa Nghệ Thuật Chèo Vào Trường Học: Cách Hưng Yên 'Đánh Thức' Di Sản

Việc đưa nghệ thuật chèo vào trường học tại Hưng Yên không chỉ là giải pháp bảo tồn di sản mà còn là cách khơi dậy niềm tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ hôm nay.

Trong bối cảnh các giá trị truyền thống dễ bị mai một trước làn sóng giải trí hiện đại, việc tìm về những giá trị cốt lõi của dân tộc trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Tại Hưng Yên, nghệ thuật chèo không còn bó hẹp trong những rạp hát hay các buổi biểu diễn chuyên nghiệp, mà đã len lỏi vào từng lớp học, sân trường, trở thành một phần trong hành trình trưởng thành của học sinh.

Khi “quê lúa, đất chèo” trở thành lớp học sống động

Vùng Đồng bằng sông Hồng từ lâu đã được biết đến là cái nôi của nghệ thuật chèo với những làn điệu cổ đặc trưng. Đặc biệt, khi nghệ thuật chèo truyền thống Thái Bình được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2023 và đang trong quá trình trình UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, sức sống của loại hình này càng được khẳng định mạnh mẽ.

Để chuyển hóa niềm tự hào thành hành động cụ thể, từ năm 2022, địa phương đã triển khai Đề án “Phát triển nghệ thuật chèo trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên giai đoạn 2022-2025, định hướng đến năm 2030”. Điểm sáng của đề án này chính là sự linh hoạt trong phương pháp tiếp cận: chèo không được dạy như một môn học khô khan mà được lồng ghép, tích hợp sáng tạo vào các môn Âm nhạc, Ngữ văn, Giáo dục địa phương và các hoạt động trải nghiệm.

Từ lý thuyết đến thực hành: Khi học sinh trở thành “nghệ nhân nhí”

Tại Trường Tiểu học Duyên Hải (xã Diên Hà), những tiết học Âm nhạc không còn là những nốt nhạc đơn thuần trên giấy. Khi làn điệu “Lới lơ” vang lên, không gian lớp học trở nên gần gũi và đầy cảm xúc. Việc học thông qua trực quan giúp các em tiếp cận di sản một cách tự nhiên nhất.

Em Nguyễn Thị Phương Nhi, một thành viên tích cực của Câu lạc bộ (CLB) chèo nhà trường, chia sẻ rằng các em không chỉ học hát mà còn được rèn luyện về phong thái, cách đi đứng, giữ nhịp và hiểu ý nghĩa của từng động tác tay. Đây chính là quá trình “gieo mầm” tình yêu văn hóa một cách bền vững.

Đứng sau sự thành công này là tâm huyết của những giáo viên như cô Nguyễn Thị Vân. Với cô, đưa chèo vào trường học không đơn thuần là hoàn thành chỉ tiêu văn nghệ, mà là truyền cảm hứng để học sinh thấy di sản không hề xa lạ. Sự nỗ lực này đã mang lại kết quả ấn tượng: 100% học sinh trường Tiểu học Duyên Hải hiện nay có thể tham gia đồng diễn múa chèo.

Chiến lược dài hạn: Xây dựng bản sắc từ giáo dục di sản

Không dừng lại ở một vài điểm sáng, Hưng Yên đã nâng tầm việc bảo tồn chèo thành một chiến lược giáo dục hệ thống. Thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW và Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa và giáo dục, Sở Giáo dục và Đào tạo Hưng Yên đã ban hành kế hoạch đồng bộ cho toàn tỉnh từ tháng ¹⁄₂₀₂₆.

Số liệu thực tế cho thấy sự lan tỏa mạnh mẽ: 100% cơ sở giáo dục tiểu học đã tổ chức múa hát sân trường, trong đó 203 trường đưa chèo và dân ca vào sinh hoạt tập thể, và 107 trường duy trì CLB nghệ thuật. Tại trường Tiểu học Hiến Nam, ngày hội “Giáo dục nghệ thuật truyền thống” với sự tham gia của các nghệ sĩ từ Nhà hát chèo Hưng Yên đã tạo nên một cú hích lớn, đặc biệt là màn đồng diễn “Trường học hạnh phúc” của hơn 700 học sinh.

Mục tiêu trong giai đoạn tới của Hưng Yên rất cụ thể và đầy tham vọng: 100% trường học có CLB nghệ thuật hoạt động hiệu quả; mỗi học sinh khi tốt nghiệp THPT có thể chơi ít nhất một loại nhạc cụ. Điều này cho thấy tư duy quản lý không chỉ là “giữ gìn” mà là “phát triển” di sản trong môi trường giáo dục hiện đại.

Giá trị cốt lõi: Hơn cả một môn học, đó là sự định hình nhân cách

Việc đưa di sản vào trường học không chỉ là giải pháp bảo tồn nghệ thuật, mà thực chất là một phương pháp giáo dục toàn diện. Khi học chèo, học sinh không chỉ học kỹ thuật hát hay múa, mà còn học về lịch sử, đạo lý và lòng tự trọng dân tộc. Điều này giúp các em phát triển hài hòa về cả trí tuệ, cảm xúc và nhân cách.

Mỗi học sinh giờ đây chính là một “sứ giả văn hóa”, mang những làn điệu chèo từ sân trường về với gia đình và cộng đồng. Đó chính là cách bền vững nhất để di sản không bao giờ bị lãng quên, mà sẽ tiếp tục chảy trôi, biến đổi và phát triển cùng thời đại.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Đăng ký

Theo bạn, ngoài nghệ thuật chèo, những loại hình di sản nào nên được đưa vào trường học để giúp thế hệ trẻ kết nối với cội nguồn? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn cùng chúng tôi!

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Vì sao việc đưa nghệ thuật chèo vào trường học lại quan trọng?Vì đây là giải pháp cấp thiết để bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, đồng thời giúp thế hệ trẻ hình thành tình yêu quê hương và ý thức giữ gìn bản sắc dân tộc ngay từ nhỏ.

Nghệ thuật chèo được tích hợp vào chương trình học như thế nào?Chèo được giảng dạy theo hình thức lồng ghép, tích hợp linh hoạt trong các môn học như Âm nhạc, Ngữ văn, Giáo dục địa phương và các hoạt động trải nghiệm, phù hợp với từng cấp độ từ lớp 2 đến lớp 12.

Mục tiêu dài hạn của Hưng Yên trong việc phát triển nghệ thuật truyền thống tại trường học là gì?Hưng Yên hướng tới việc 100% trường học có CLB nghệ thuật hoạt động hiệu quả và mỗi học sinh khi tốt nghiệp THPT có thể chơi được ít nhất một loại nhạc cụ truyền thống.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao việc đưa nghệ thuật chèo vào trường học lại quan trọng?

Vì đây là giải pháp cấp thiết để bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, đồng thời giúp thế hệ trẻ hình thành tình yêu quê hương và ý thức giữ gìn bản sắc dân tộc ngay từ nhỏ.

Nghệ thuật chèo được tích hợp vào chương trình học như thế nào?

Chèo được giảng dạy theo hình thức lồng ghép, tích hợp linh hoạt trong các môn học như Âm nhạc, Ngữ văn, Giáo dục địa phương và các hoạt động trải nghiệm, phù hợp với từng cấp độ từ lớp 2 đến lớp 12.

Mục tiêu dài hạn của Hưng Yên trong việc phát triển nghệ thuật truyền thống tại trường học là gì?

Hưng Yên hướng tới việc 100% trường học có CLB nghệ thuật hoạt động hiệu quả và mỗi học sinh khi tốt nghiệp THPT có thể chơi được ít nhất một loại nhạc cụ truyền thống.